برنامه انسان سازى ماه مبارك رمضان (2)
38 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

قرآن در باب روزه  مى گويد: يا ايُّهَا الَّذينَ امَنوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقونَ [1] اى مردم باايمان، براى شما روزه  فرض شده است همچنان كه براى پيشينيان شما فرض شده بود، چرا؟ قرآن فلسفه را هم ذكر مى كند: لَعَلَّكُمْ تَتَّقونَ  براى اينكه در شما روح تقوا و ملكه تقوا پيدا بشود. ملكه تقوا يعنى چه؟ يعنى تسلط برنفس. تسلط بر نفس همان است كه امام صادق فرمود ربوبيت  (الْعُبُوديّةُ جوهَرَةٌ كُنْهُهَا الرُّبوبيَّة)..

پس اگر ما ماه رمضانى را گذرانديم، شبهاى احيايى را گذرانديم، روزه هاى متوالى را گذرانديم و بعد از ماه رمضان در دل خودمان احساس كرديم كه بر شهوات خودمان بيش از پيش از ماه رمضان مسلّط هستيم، بر عصبانيت خودمان از سابق بيشترمسلّط هستيم، بر چشم خودمان بيشتر مسلّط هستيم، بر زبان خودمان بيشتر مسلّط هستيم،بر اعضا و جوارح خودمان بيشتر مسلّط هستيم و بالاخره بر نفس خودمان بيشتر مسلّط هستيم و مى توانيم جلو نفس امّاره را بگيريم، اين علامت قبولى روزه ماست. اما اگرماه رمضانى گذشت و تمام شد و حظّ ما از ماه رمضان- آن طور كه پيغمبر اكرم فرمود كه بعضى از مردم حظّ شان از روزه فقط گرسنگى و تشنگى است- فقط اين بوده كه يك ماه يك گرسنگي هايى و يك تشنگي هايى كشيديم (اغلب هم از بس كه سحر و افطار مى خوريم تشنه وگرسنه هم نمى شويم ولى لااقل بدحال مى شويم)، يك بدحالى پيدا كرديم و در نتيجه اين بدحالى قدرت ما بر كاركردن كمتر شد و بعد آمديم روزه را متهم كرديم كه روزه هم شدكار در دنيا؟! (آن كه محصل و دانشجوست گفت من در تمام اين ماه رمضان قدرت درس خواندنم كم شد و آن كه اهل كار ديگرى است گفت قدرت فلان كار من كم شد، پس روزه بدچيزى است)، اين علامت قبول نشدن روزه ماست؛ درصورتى كه اگر انسان در ماه رمضان روزه گير واقعى باشد، اگر واقعاً به خودش گرسنگى بدهد و همين طور كه گفته شده است سه وعده غذا را تبديل به دو وعده كند، يعنى قبلًا يك صبحانه ويك ناهار و يك شام می خورد، حالا ديگر ناهار نداشته باشد، افطارش فقط به اندازه يك صبحانه مختصر باشد،بعد هم سحر نه خيلى زياد بر معده تحميل كند بلكه يك غذاى متعارف بخورد، بعد احساس مى كند كه هم نيروى بدنى اش بر كار افزايش پيدا كرده است و هم نيروى روحى اش بركار خير و براى تسلط بر نفس. اين حداقل عبادت است.

کتاب (آزادی معنوی)

مجموعه آثاراستادشهيدمطهرى    ج 23    ص : 473


[1] ( 2) بقره/ 183.